Kleurentheorie van Caluwe

kleurenMensen denken op een bepaalde manier binnen de organisatie welke de cultuur binnen een organisatie sterk bepalen. Als gevolg van marktveranderingen moet er vaak op een andere manier worden gewerkt welke de culturele basis binnen een organisatie vaak raakt. Bij een veranderproces is het daarom noodzakelijk om inzicht te krijgen in de cultuur en dus te kijken hoe betrokkenen denken om een verandertraject succesvol in te steken. Om zicht te krijgen in de denkpatronen heeft de Caluwe denkpatronen in vijf groepen verdeeld en deze met verschillende kleuren benoemd, namelijk:

  • Geel: bijeenbrengen van belangen, het stellen en effectief nastreven van complexe doelen.
  • Blauw: van tevoren vastleggen van het resultaat, het specificeren van eisen, het achtereenvolgens uitvoeren van activiteiten en het bijsturen in het licht van het te realiseren resultaat.
  • Rood: Het inzetten van HRM-instrumenten en organisatiekundige elementen om de zachte aspecten van een organisatie te veranderen.
  • Groen: mensen veranderen of bewegen door ze te motiveren om te leren. De uitkomst is sterk afhankelijk van het lerend vermogen.
  • Wit: alles verandert vanzelf en verandering is een permanent proces. Sturen is gebaseerd op de innerlijke zekerheid, in plaats van de uiterlijke zekerheden. Zingeving speelt een belangrijke rol.

Toepassing
Het uitgangspunt van kleurdenken is het vaststellen van de cultuur binnen de onderneming en daarbij de juiste interventietechnieken te zoeken om een veranderingsproces succesvol te realiseren. Op basis van de wijze waarop gedacht binnen de organisatie kan dit worden gekoppeld aan een kleur welke onderstaand schematisch is weergegeven.

  Dingen of mensen veranderen als je
Geel -Belangen bij elkaar brengt
-Ze dwingt tot het innemen van bepaalde standpunten meningen
-Win-winsituaties creëert/coalities vormt
-De voordelen laat zien van bepaalde opvattingen
Blauw -Van tevoren een duidelijk resultaat/doel formuleert
-Een goed stappenplan maakt van begin tot eind
-De stappen goed monitort en op basis daarvan bijstuurt
-Alles zoveel mogelijk stabiel houdt en beheerst
-De complexiteit zoveel mogelijk reduceert
Rood -Ze op de juiste manier prikkelt, bijvoorbeeld door straf- of lokmiddelen
-Geavanceerde HRM-instrumenten inzet voor belonen, motiveren, promoveren, status
-Mensen iets teruggeeft voor wat zij jou geven.
Groen -Ze bewust maakt van nieuwe zienswijzen/eigen tekortkomingen (bewust-onbekwaam)
-Ze kunt motiveren om nieuwe dingen te zien/te leren/te kunnen
-Geschikte gezamenlijke leersituaties kunt creëren
Wit -Uitgaat van de wil en wens en de natuurlijke weg van de mens zelf betekenis toevoegt
-De eigen energie van mensen laat komen
-Dynamiek/complexiteit wilt zien
-Eventuele blokkades wegneemt
-Symbolen en rituelen gebruikt

Onderstaande tabel geeft een overzicht van interventietechnieken die verbonden zijn aan voorgenoemde kleuren op het individu, de groep en/of de gehele organisatie.

Kleur Individu Groep Organisatie
Geel -Personal commitment statement-Outplacement-protegeconstructies -Confrontatievergaderingen-Derdepartijstrategie-topstructuur -Verbeteren kwaliteit van de arbeid-strategische allianties-cao- onderhandelingen
Blauw -Management by objectives-Hygienisch werken-werken met een agenda -Werken in projecten-archiveren-besluitvormingsregels -Strategische management-Business process redesign-Doorlichting, audit
Rood -Loopbaan-ontwikkeling-Werving en selectie-Taakverrijking/ taakverbreding -Sociale activiteiten-Teamrollen-Management by speech -Belonen in organisaties-Mobiliteit en diversiteit-tripple ladder
Groen -Coaching-Intensive clinic-Feedbackgesprekken/ spiegelen -Teambuilding-Gaming-Intervisie -Open systems planning-Parallelle leerstructuren-Kwaliteitscirkels
Wit -T-groep-Persoonlijke groei-Networking -Zelfsturende teams-Open spacebijeenkomsten-Expliciteren mentale modellen -Zoekconferenties-Rituelen en mystiek-Heilige huisje afbreken

Resultaat
Een veranderingstraject binnen de organisatie kan succesvol worden gerealiseerd wanneer de interventietechnieken goed zijn afgestemd op de cultuur binnen de organisatie.

Literatuur
Caluwe, L., de & Vermaak, H. (2006). Lerend veranderen. Kluwer.