Vrijwel iedere organisatie die wil groeien krijgt vroeg of laat te maken met dezelfde vraag. Is extra financiering noodzakelijk om de volgende stap te zetten, of kan de gewenste groei ook worden gerealiseerd door de organisatie slimmer in te richten?
In de praktijk wordt een lening of krediet vaak gezien als het logische vertrekpunt. Groei vraagt veelal om investeringen in mensen, technologie, marketing of internationale uitbreiding. Banken en investeerders worden daardoor regelmatig als eerste benaderd wanneer organisaties tegen hun grenzen aanlopen.
Toch blijkt in de praktijk dat veel groeivraagstukken helemaal geen financieringsvraagstuk zijn. Ze zijn het gevolg van een organisatie die onvoldoende is ingericht op de volgende groeifase. Extra kapitaal vergroot dan wel de financiële ruimte, maar verandert niets aan de onderliggende oorzaken. Daardoor neemt de omzet misschien toe, terwijl de winstgevendheid, de efficiëntie en de kasstromen achterblijven.
Bestuurders doen er daarom verstandig aan om financiering niet als vertrekpunt te zien, maar als één van de mogelijke instrumenten binnen een bredere strategie voor waardecreatie.
Dat betekent niet dat externe financiering volstrekt onbelangrijk en/of niet noodzakelijk is. Integendeel. Voor veel organisaties is financiering een belangrijk instrument om investeringen en groei mogelijk te maken. De vraag is echter vooral wanneer financiering wordt ingezet. Organisaties die eerst hun bedrijfsvoering analyseren en optimaliseren en pas daarna bepalen hoeveel aanvullend kapitaal daadwerkelijk nodig is, creëren doorgaans een sterkere uitgangspositie. Vanuit die gedachte kunnen de volgende stappen worden doorlopen.
Stap 1. Bepaal waar het werkelijke probleem zit
Wanneer een organisatie groeiplannen heeft, ontstaat al snel de conclusie dat er extra geld nodig is. Dat lijkt logisch, maar is lang niet altijd juist. Voordat wordt gekeken naar financieringsmogelijkheden, is het belangrijk vast te stellen waardoor de groei daadwerkelijk wordt beperkt. Is er werkelijk onvoldoende kapitaal beschikbaar of spelen andere factoren een grotere rol?
Veel voorkomende oorzaken zijn:
- een inefficiënte organisatiestructuur;
- hoge overheadkosten;
- personeelstekorten;
- onvoldoende automatisering;
- een lage productiviteit;
- lange doorlooptijden;
- een gebrek aan managementcapaciteit;
- processen die niet langer passen bij de omvang van de organisatie.
Wanneer dergelijke knelpunten blijven bestaan, zal extra financiering vooral leiden tot hogere kosten en grotere financiële verplichtingen, terwijl de prestaties nauwelijks verbeteren. De eerste stap is daarom altijd een grondige analyse van de organisatie zelf.
Stap 2. Onderzoek waar direct waarde kan worden gecreëerd
Wanneer duidelijk is waar de knelpunten zich bevinden, ontstaat vaak een verrassend beeld. Veel organisaties beschikken namelijk over aanzienlijke verbeterpotentie zonder dat daarvoor grote investeringen noodzakelijk zijn.
Denk bijvoorbeeld aan:
- het vereenvoudigen van processen;
- het terugdringen van onnodige managementlagen;
- het verminderen van administratieve werkzaamheden;
- het verbeteren van de planning;
- verdere digitalisering;
- een betere benutting van bestaande capaciteit;
- het verkorten van doorlooptijden;
- het verbeteren van de samenwerking tussen afdelingen.
Dergelijke verbeteringen leveren vaak direct resultaat op. Niet alleen doordat de kosten dalen, maar ook doordat de organisatie sneller kan werken, minder fouten maakt en meer capaciteit vrijmaakt voor verdere groei. Daarmee neemt de operationele slagkracht toe en ontstaat een betere basis voor toekomstige investeringen.
Stap 3. Kijk welke activiteiten niet langer zelf uitgevoerd hoeven te worden
Niet iedere activiteit hoeft binnen de eigen organisatie plaats te vinden. Veel bedrijven voeren nog steeds werkzaamheden zelf uit omdat dat historisch zo is gegroeid, terwijl gespecialiseerde partners deze activiteiten efficiënter, goedkoper of met een hogere kwaliteit kunnen uitvoeren.
Strategische outsourcing draait daarom niet uitsluitend om kostenbesparing. Het is vooral een manier om de organisatie anders in te richten. Door ondersteunende activiteiten extern onder te brengen kunnen organisaties:
- vaste kosten verlagen;
- sneller opschalen;
- specialistische kennis benutten;
- eenvoudiger internationale groei realiseren;
- managementcapaciteit vrijmaken;
- de organisatie flexibeler maken.
Vooral in kennisintensieve organisaties en bedrijven die snel willen groeien kan outsourcing een aantrekkelijk alternatief vormen voor het aannemen van extra personeel of het doen van omvangrijke investeringen.
Stap 4. Maak bestaande financiële ruimte zichtbaar
Voordat nieuw kapitaal wordt aangetrokken, is het verstandig te onderzoeken hoeveel financiële ruimte al binnen de organisatie aanwezig is. Bij veel organisaties zit namelijk aanzienlijk vermogen vast in de dagelijkse bedrijfsvoering.
Denk bijvoorbeeld aan:
- grote voorraden;
- openstaande debiteuren;
- inefficiënt voorraadbeheer;
- dubbele werkzaamheden;
- ongebruikte softwarelicenties;
- onrendabele activiteiten;
- onvoldoende benut vastgoed of bedrijfsmiddelen.
Ook een betere beheersing van het werkkapitaal kan ervoor zorgen dat aanzienlijk meer liquiditeit beschikbaar komt zonder dat daarvoor externe financiering nodig is. Daardoor neemt niet alleen de financieringsbehoefte af, maar verbetert ook de financiële positie van de onderneming.
Stap 5. Beoordeel vervolgens of externe financiering nog noodzakelijk is
Pas nadat de organisatie efficiënter is ingericht en de beschikbare financiële ruimte optimaal is benut, ontstaat een veel beter beeld van de werkelijke financieringsbehoefte. In veel gevallen blijkt deze aanzienlijk lager te zijn dan aanvankelijk werd gedacht. Dat betekent zoals eerder gesteld niet dat financiering overbodig is. Integendeel. Externe financiering kan juist een uitstekende keuze zijn wanneer deze wordt ingezet voor investeringen die aantoonbaar bijdragen aan verdere waardecreatie.
Denk daarbij bijvoorbeeld aan:
- uitbreiding van productiecapaciteit;
- internationale expansie;
- automatisering;
- nieuwe technologie;
- strategische overnames;
- productontwikkeling.
Doordat de organisatie inmiddels efficiënter werkt en betere resultaten laat zien, zal zij bovendien vaak gemakkelijker financiering verkrijgen en gunstigere voorwaarden kunnen bedingen.
De strategische volgorde maakt uiteindelijk het verschil
Organisaties die direct beginnen met het aantrekken van vreemd vermogen lopen het risico bestaande inefficiënties te financieren. Organisaties die eerst hun bedrijfsvoering verbeteren, creëren daarentegen een sterkere uitgangspositie. Zij beschikken over lagere kosten, een betere cashflow, meer flexibiliteit en een lagere financieringsbehoefte.
Wanneer daarna alsnog financiering wordt aangetrokken, wordt deze ingezet om een goed functionerende organisatie verder te laten groeien in plaats van bestaande problemen te compenseren. Precies die volgorde bepaalt in veel gevallen het verschil tussen groei in omvang en duurzame waardecreatie.
Reageer op dit bericht