Waarom financiële flexibiliteit cruciaal is voor groei

Waarom liquiditeit het zenuwstelsel van je organisatie is

Liquiditeit klinkt technisch, maar voor ondernemers en managers is het vooral iets heel concreets: kun je deze maand iedereen betalen zonder slapeloze nachten. Salarissen, belastingen, voorraad, huur, leveranciers, investeringen in groei, het komt uiteindelijk allemaal neer op een simpele vraag: stroomt er op tijd genoeg geld binnen.

Juist in het mkb lopen veel organisaties daarop vast. De omzet groeit, de orderportefeuille zit vol, maar het geld staat nog als vordering in het boekhoudpakket. Debiteuren betalen structureel te laat, betalingstermijnen lopen op en interne processen zijn niet altijd ingericht op strak debiteurenbeheer. Het resultaat: je voelt je succesvol en kwetsbaar tegelijk.

Daar komt bij dat banken kritischer zijn geworden, zeker richting kleinere bedrijven en start-ups. Waar vroeger een extra rekening-courantkrediet relatief snel geregeld was, vraagt financiering nu om meer zekerheden, rapportages en tijd. Organisaties zoeken daarom naar manieren om hun financiële flexibiliteit op een meer dynamische manier te organiseren.

Kortere doorlooptijd van factuur naar cash

Een van de krachtigste knoppen waaraan je kunt draaien is de doorlooptijd tussen factureren en daadwerkelijk ontvangen geld. Veel organisaties zijn intern verrassend traag. Offertes worden wel verkocht, maar niet meteen omgezet in correcte facturen. Ook wordt de opvolging van openstaande posten vaak gezien als een administratieve bijzaak in plaats van een cruciaal onderdeel van de bedrijfsvoering.

Professioneel debiteurenbeheer begint daarom bij procesbewustzijn. Wanneer wordt er gefactureerd, wie is verantwoordelijk voor de volledigheid van gegevens, hoe snel wordt er herinnerd, en wat gebeurt er als betaling uitblijft. Organisaties die deze stappen expliciet maken, merken dat hun gemiddelde betalingstermijn zichtbaar daalt.

Voor bedrijven die met lange betalingstermijnen werken of sterk groeien, kan factoring een strategische bouwsteen zijn. Daarbij wordt een deel van het beheer én de financiering van debiteuren uitbesteed, zodat de doorlooptijd tussen prestatie en geld op de rekening aanzienlijk verkort wordt en de liquiditeit minder afhankelijk is van de betaalmoraal van individuele klanten.

Financieringsmix als strategisch instrument

Wanneer de basisprocessen rond facturatie en debiteuren op orde zijn, ontstaat ruimte om breder naar de financieringsmix te kijken. Veel ondernemers leunen van oudsher sterk op één bron, bijvoorbeeld de bank of privévermogen van de eigenaar. Dat is overzichtelijk, maar vergroot ook de kwetsbaarheid. Een flexibele organisatie verdeelt haar financiële risico’s bewust over meerdere bronnen.

Naast klassiek bankkrediet en eigen vermogen zijn er alternatieven zoals leaseconstructies, crowdfunding, achtergestelde leningen van investeerders of leverancierskrediet. Elk instrument heeft zijn eigen prijskaartje, voorwaarden en impact op de balans. De kunst is minder om het “goedkoopste” geld te vinden en meer om een mix samen te stellen die past bij de cashflowpatronen, groeiplannen en risicobereidheid van de organisatie.

Daarbij is het verstandig om niet alleen naar rente en kosten te kijken, maar ook naar de strategische waarde van flexibiliteit. De mogelijkheid om een financieringslijn tijdelijk op te schalen in een piekseizoen, of juist weer snel af te bouwen als de vraag inzakt, kan op de langere termijn waardevoller zijn dan een paar tienden procent lagere rente.

Appreciative risk management en cashflow

Binnen modern risicomanagement zie je een verschuiving van puur defensief denken naar wat vaak appreciative risk management wordt genoemd. Niet alleen de vraag “wat kan er misgaan” staat centraal, maar ook “welke kansen zien we, en wat is er financieel nodig om die veilig én slagvaardig te benutten”. Liquiditeit wordt dan niet alleen gezien als buffer tegen tegenvallers, maar ook als brandstof voor kansen.

Dat vraagt om een andere dialoog in de organisatie. Niet uitsluitend gesprekken over bezuinigingen en kostenbesparing, maar ook over investeringen in innovatie, marktexpansie of digitalisering. Financieel management schuift dichter tegen strategie en commerciële besluitvorming aan, in plaats van alleen rapportages achteraf te leveren.

In die context krijgt werkkapitaalbeheer een meer offensieve rol. Voorraadstrategie, contractvoorwaarden met leveranciers, betalingscondities richting klanten en de inrichting van de financiële keten worden bewust gebruikt om ruimte te creëren voor groei. Waar voorheen vooral werd gestuurd op “niet te veel risico”, ontstaat nu aandacht voor “voldoende slagkracht” op de momenten dat zich een mogelijkheid voordoet.

De rol van leiderschap in financiële wendbaarheid

Financiële flexibiliteit is uiteindelijk geen puur cijfermatig vraagstuk, maar ook een kwestie van leiderschapscultuur. Directies en managementteams die open communiceren over cijfers en scenario’s, nodigen teams uit om mee te denken over verbeteringen in processen en cashflow. Dat gaat over heel praktische zaken: sneller uren registreren, tijdiger factureren, consequenter opvolgen van achterstallige betalingen.

In organisaties waar financieel bewustzijn breed gedeeld wordt, zie je dat medewerkers in verkoop, operatie en administratie elkaars perspectief beter begrijpen. De accountmanager die trots is op een grote nieuwe klant, beseft dan bijvoorbeeld ook dat een betalingstermijn van 90 dagen een prijs heeft. De controller begrijpt dat te starre kredietvoorwaarden verkoopkansen kunnen kosten. Vanuit die wisselwerking ontstaan oplossingen die zowel commercieel als financieel gezond zijn.

Externe partners kunnen daarbij een rol spelen, bijvoorbeeld accountants, corporate finance adviseurs of aanbieders van werkkapitaaloplossingen zoals o2Factoring. Het gaat er minder om welk label er op de dienst staat en meer om de vraag of de gekozen partner bijdraagt aan transparantie, voorspelbaarheid en veerkracht in de financiële huishouding.

Praktische stappen voor een robuustere cashflow

Voor wie de financiële wendbaarheid van zijn organisatie wil vergroten, begint het met een eerlijke diagnose. Hoe lang duurt het gemiddeld voordat facturen betaald worden, waar ontstaan vertragingen in het proces, hoe geconcentreerd is het debiteurenrisico, en hoe afhankelijk ben je van één financieringsbron. Een eenvoudige analyse van de ouderdomsopbouw van debiteuren en de ontwikkeling van het werkkapitaal over de afgelopen jaren kan al veel zichtbaar maken.

Vervolgens helpt het om verbeterinitiatieven klein maar concreet te houden. Denk aan het standaardiseren van betalingscondities, het automatiseren van herinneringen, het trainen van medewerkers in klantvriendelijk maar duidelijk debiteurencontact of het heronderhandelen van inkoop- en verkoopcontracten met aandacht voor betaaltermijnen. Iedere dag dat een factuur eerder betaald wordt, telt.

Ten slotte loont het om scenario’s door te rekenen. Wat gebeurt er met de liquiditeit als de omzet 20 procent groeit, of juist tijdelijk inzakt. Hoe reageert je financieringsstructuur op een grote nieuwe klant of een incidenteel verlies. Door die scenario’s vooraf te verkennen, verschuift de organisatie van reactief brandjes blussen naar proactief sturen op financiële slagkracht, zodat kansen kunnen worden benut zonder dat de continuïteit onder druk komt te staan.

Winstgevendheid verhogen en uw bedrijf in waarde laten toenemen?

UBS Business Value Creation Services ondersteunt organisaties bij het verhogen van winst- en bedrijfswaarde. Ons team focust zich hierbij op domeinen die de grootste impact hebben op het bedrijfsresultaat. Lees meer →